Program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027 (FEPW) ma otrzymać dwa nowe priorytety, a jednym z nich jest wsparcie infrastruktury kolejowej podwójnego zastosowania (wojskowej i cywilnej). Drugim będzie mieszkalnictwo. Podobne korekty w swoich regionalnym programie chce wprowadzić Małopolska.
Zmiany musi jeszcze zaakceptować Komisja Europejska do które trafi uchwały rządu oraz władz samorządowych województwa małopolskiego.
W FEPW na realizację nowych celów ma zostać przesunięte ponad 1,3 mld zł (319 mln euro). Ponad 888 mln zł (209 mln euro) ma wesprzeć inwestycje w obszarze kolei, które będą służyły zarówno celom wojskowym, jak i cywilnym. Jest to odpowiedź na zagrożenia związane z sytuacją geopolityczną, zwłaszcza we wschodnich regionach UE graniczących z Rosją, Białorusią oraz Ukrainą.
Nowe fundusze mają za zadanie:
- poprawić spójność sieci kolejowej,
- zwiększyć odporność infrastruktury w sytuacjach kryzysowych,
- wzmocnić mobilność cywilną i wojskową, w tym możliwości ewakuacji ludności, dostaw towarów i pomocy humanitarnej oraz przemieszczania wojska i sprzętu wojskowego.
Program FEPW 2021-2027 ma budżet w wysokości 3,1 mld euro. Służy on finansowaniu różnego rodzaju projektów rozwojowych w sześciu województwach Polski Wschodniej: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, oraz w części mazowieckiego (bez Warszawy i dziewięciu otaczających ją powiatów).
W Małopolsce też zmiana
Podobne zmiany planuje wprowadzić w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 Zarząd Województwa Małopolskiego. Podjął on uchwałę o przesunięciu 1 mld zł na działania zwiększające bezpieczeństwo regionu oraz gotowość cywilną mieszkańców. Obejmują one również sektor transportu kolejowego. Zmieniony program trafił także do zatwierdzenia przez Komisję Europejską.
Znaczną część środków Małopolska planuje przeznaczyć na infrastrukturę podwójnego zastosowania. To obiekty, które na co dzień służą mieszkańcom, a w sytuacjach kryzysowych mogą pełnić funkcję tymczasowego schronienia lub ewakuacji. Takie rozwiązania mają zwiększyć bezpieczeństwo lokalnych społeczności i przygotować region na różne scenariusze zagrożeń. Dlatego środki te region wyda m.in. na zapewnienie stabilnych i bezpiecznych dostaw wody pitnej, czy wzmocnienie cyberbezpieczeństwa w ochronie zdrowia oraz w sektorze wodno-kanalizacyjnym.
Ważnym priorytetem jest także kolej. Władze Małopolski uznały, że niezbędny jest zakup dodatkowych pociągów dla Kolei Małopolskich. Chodzi o to, że nowy tabor z jednej strony poprawi komfort podróży, a z drugiej umożliwi sprawną ewakuację mieszkańców w przypadku zagrożeń. Samorząd wskazuje też, że takie miejsca, jak perony, stacje, centra przesiadkowe będą pełniły w czasie kryzysu funkcję punktów operacyjnych.