Jest szansa, że za dwa lata rozpocznie się remont zabytkowego budynku dworca kolejowego Gdańsk Oliwa. Wcześniej kolejarze odnowią przejście podziemne prowadzące na perony.
Dworzec Gdańsk Oliwa to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów na kolejowej mapie Trójmiasta. W marcu 2025 roku został formalnie wpisany do rejestru zabytków, co było tylko potwierdzeniem istniejącego od wielu lat stanu faktycznego. Ochrona objęła zarówno budynek dworca, jak i przejście podziemne wraz z wyjściami na perony. Ponadto status zabytku ma też infrastruktura peronowa z historycznymi wiatami oraz plac przydworcowy.
Jednak stan dworca i peronów pozostawia wiele do życzenia. W 2022 roku PKP Polskie Linie Kolejowe rozpoczęły remont przejścia podziemnego. Robotnicy skuli historyczne okładziny ceramiczne, które pokrywały ściany tunelu. Jednak po tym prace stanęły i pasażerów, mieszkańców straszy przejście, które zaczęło wyglądać jak zdewastowane. Padały też zarzuty o zniszczenie zabytkowej ceramiki.
W złym stanie jest także zabytkowy dworzec i nie mniej ważne dla historii i dziedzictwa kolejowego perony. Dlatego sprawę odnowienia dworcowej infrastruktury Gdańska Oliwy poruszyła w interpelacji poselskiej Agnieszka Pomaska (KO). Posłanka skrytykowała stan w jakim znajduje się dworzec, zwłaszcza zatrzymanie remontu przejścia do torów.
Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której rozpoczęta przez kolej inwestycja doprowadziła do uszkodzenia historycznej substancji obiektu, po czym przez kilka kolejnych lat nie udało się doprowadzić przejścia do właściwego stanu – stwierdziła Agnieszka Pomaska.
I dodała, że ochrona konserwatorska nie może oznaczać dalszego pozostawienia tego miejsca w obecnym stanie. Ochrona powinna doprowadzić do wykonania kompleksowej, przygotowanej z poszanowaniem historycznego charakteru obiektu modernizacji. Chodzi zresztą nie tylko o przejście podziemne. Remontu wymaga, podkreśla poseł Pomaska, także budynek dworca, aby historyczny obiekt (powstał w latach 1869-1870) był wizytówką dzielnicy Oliwa, a nie zaniedbanym elementem infrastruktury kolejowej. I dlatego zadała w interpelacji do ministra infrastruktury kilkanaście pytań dotyczących terminu odnowienia dworca Gdańsk Oliwa i spraw z tym powiązanych.
Przejście będzie restaurowane
Wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak poinformował – w odpowiedzi na interpelację – że PKP PLK S.A. oraz PKP S.A. przeprowadzą prace przy restauracji budynku dworca i całej infrastruktury stacyjnej.
Zarządca infrastruktury prowadzi obecnie prace projektowe dotyczące remontu przejścia podziemnego. Wystąpił także o uzyskanie wymaganych uzgodnień i decyzji administracyjnych. Kluczowe jest zwłaszcza zdobycie nowego pozwolenia na budowę dla obiektu wpisanego do rejestru zabytków.
Piotr Malepszak sprecyzował, że PKP PLK planują do końca 2026 roku ogłoszenie przetargu na wykonanie robót budowlanych. Ich zakończenie planowane jest w czwartym kwartale 2027 roku. Wiceminister zastrzegł jednak, że terminy te są uzależnione od przebiegu procesu projektowego, działań administracyjnych i postępowania na wybór wykonawcy. Na razie też nie wiadomo, jaki może być koszt inwestycji.
Szczegółowy zakres prac, w tym sposób postępowania z zachowanymi historycznymi elementami oraz uzupełnienia lub odtworzenia brakujących fragmentów okładzin ceramicznych, zostanie określony w przygotowywanej dokumentacji projektowej i będzie podlegał wymaganym uzgodnieniom konserwatorskim. Na obecnym etapie nie określono ostatecznej wartości robót ani źródła ich finansowania – stwierdził Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury, w odpowiedzi na interpelacje poseł Pomaskiej.
Malepszak odniósł się również do sprawy usunięcia okładzin ceramicznych z przejścia podziemnego. Wyjaśnił, że nie doszło do złamania prawa, gdyż demontaż był przewidziany w zatwierdzonej dokumentacji projektowej. PKP PLK uzgodniły ją z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i miały pozwolenie na wykonanie takich robót.
Nie stanowiły więc one samowolnego działania wykonawcy ani nie wykraczały poza zatwierdzoną dokumentację. Wstrzymanie robót nastąpiło jednak po interwencjach mieszkańców i działań konserwatora zabytków. A po tym jak dworzec Gdańsk Oliwa trafił do rejestru zabytków, zarządca infrastruktury musi przygotować nową dokumentację i uzyskać nowe pozwolenie na prace budowlane.
PKP wezmą się za budynek dworca
Wiceminister poinformował jednocześnie, że PKP S.A. planują przebudowę dworca Gdańsk Oliwa w ramach Programu Inwestycji Dworcowych. I wkrótce ruszą procedury przetargowe. Kolejarze chcą w pierwszym kwartale przyszłego roku ogłosić postępowania na opracowanie dokumentacji projektowej. Same roboty budowlane miałyby ruszyć w drugiej połowie 2028 roku i wtedy finał inwestycji nastąpi do końca 2030 r. Ale zastrzegł, że terminy te mogą ulec zmianie w zależności od przebiegu procesu inwestycyjnego.
Planowana jest kompleksowa modernizacja obiektu, obejmująca jego wnętrze i elementy zewnętrzne, wyposażenie w nowe systemy i instalacje, w tym system dynamicznej informacji pasażerskiej i monitoring wizyjny, oraz dostosowanie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej mobilności zgodnie z wymaganiami TSI PRM. Szacunkowy koszt inwestycji wynosi ok. 15,6 mln zł netto – stwierdził wiceminister Piotr Malepszak.
PKP S.A. i PKP PLK deklarują, że współpracują przy realizacji projektu modernizacji infrastruktury dworcowej w Gdańsku Oliwie i będą uzgadniały między sobą poszczególne prace.