Z danych Ministerstwa Infrastruktury wynika, że obecnie co piąty dworzec kolejowy spełnia wszystkie standardy dostępu dla osób z niepełnosprawnościami. Znacznie lepiej jest z dostępnością do peronów na stacjach i przystankach kolejowych.
Takie informacje płyną z odpowiedzi wiceministra infrastruktury Piotra Malepszaka na interpelację posła Marka Sowy (KO). Parlamentarzysta pytał o dostosowania infrastruktury dworcowej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zdaniem posła Sowy pomimo szeregu działań, które podjęli kolejarze w celu zwiększenia dostępności transportu publicznego dla osób z niepełnosprawnościami, wiele dworców kolejowych wciąż nie spełnia tych standardów. Poseł wylicza, że brakuje w nich wind, pochylni, oznaczeń w alfabecie Braille’a oraz systemów informacyjnych przystosowanych do osób niepełnosprawnych. Dlatego nie tylko niepełnosprawni, ale także osoby starsze są w praktyce często wykluczone z możliwości samodzielnego korzystania z transportu kolejowego.
Jak wynika z raportu NIK modernizacja obiektów kolejowych poprawiła ich dostępność dla osób niepełnosprawnych. Nie uwzględniono jednak wszystkich potrzeb niepełnosprawnych. Wciąż niektóre utrudnienia powodują konieczność korzystania ze wsparcia osób towarzyszących albo asysty personelu dworca – wskazał Marek Sowa.
I podał jako zły przykład dworzec w Libiążu, gdzie zarządca nieruchomości określił przejście w poziomie szyn na peron jako przejście służbowe, które dla pasażerów jest zamknięte. A jest to jedyna droga, aby na wózku inwalidzkim dostać się na peron. Więc OzN musi prosić o asystę pracownika kolei, aby pokonać przejście. A takie zgłoszenie trzeba złożyć 24 godziny przed wyjazdem. Co prawda w Libiążu powstała kładka dla pieszych na perony, ale nie posiada ona windy. Tak więc stacja w Libiążu jest niedostępna dla osób z niepełnosprawnościami lub o ograniczonej sprawności ruchowej. Najbliższa stacja, które spełnia takie wymogi to Chrzanów.
Poseł Sowa zapytał więc ministra infrastruktury o to, ile dworców kolejowych w Polsce jest w pełni przystosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Interesowały go też sprawy dotyczące planowania i realizacji inwestycji podnoszących dostępność dworców dla OzN. I czy przy takich inwestycjach są konsultowane środowiska osób z niepełnosprawnościami.
Jest lepiej, ale nie idealnie
Na interpelacje odpowiedział wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak. Dostosowanie dworców do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i o ograniczonej mobilności nie wygląda może bardzo źle, ale wciąż kolejarze mają wiele do zrobienia.
Z oficjalnych danych PKP S.A. wynika, że spółka zarządza blisko 2 tys. dworców kolejowych, z czego ponad 500 obsługuje ruch pasażerski. Tymczasem, jak stwierdził Piotr Malepszak, około 100 dworców kolejowych uzyskało certyfikat zgodności z Technicznymi Specyfikacjami Interoperacyjności w zakresie osób o ograniczonej mobilności (TSI-PRM). To oznacza pełne dostosowanie tych obiektów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Dodatkowo, około 351 dworców zapewnia dostęp bez barier architektonicznych do podstawowych funkcji: wejście do budynku, dostęp do poczekalni oraz kas biletowych.
Jeśli natomiast chodzi o infrastrukturę peronową, to obecnie 74% stacji i przystanków kolejowych jest dostosowanych do osób z ograniczoną mobilnością.
W ostatnich latach PKP S.A. oraz PKP PLK S.A. podejmują szereg działań ukierunkowanych na poprawę dostępności infrastruktury kolejowej. Nowo realizowane oraz modernizowane obiekty projektowane są zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, uwzględniającymi potrzeby osób o różnych ograniczeniach w poruszaniu się. Wprowadzane są rozwiązania takie jak: windy, pochylnie, przejścia w poziomie szyn, ścieżki prowadzące wolne od przeszkód, oznaczenia dotykowe i kontrastowe oraz oznaczenia w alfabecie Braille’a. Standardy te obowiązują niezależnie od źródła finansowania inwestycji – zapewnia wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak.
Kolejarze konsultują inwestycje
Dodał on, że PKP S.A. szereg takich zadań zrealizowała w ramach Programu Inwestycji Dworcowych, którego kontynuacją jest plan Dworce Przyjazne Pasażerom. Kolejarze przewidują realizację zadań inwestycyjnych, których celem jest podniesienie komfortu obsługi pasażerów, w szczególności osób z niepełnosprawnościami. Już na etapie projektowania uwzględnia się rozwiązania na rzecz OzN. Co więcej, kolejarze konsultują się ze społecznością osób z niepełnosprawnościami. W ramach programu „Dostępność Plus”, współpracują bowiem z Zespołem Eksperckim Prezesa UTK, w skład którego weszli m.in. przedstawiciele środowisk OzN. Dodatkowe konsultacje prowadzono z Centrum dla Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie.
Ministerstwo Infrastruktury oraz spółki kolejowe dokładają wszelkich starań, aby systematycznie poprawiać dostępność infrastruktury kolejowej, przyczyniając się do eliminacji barier w dostępie do transportu publicznego i przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu – zapewnił Piotr Malepszak.