NaKolei.pl WiadomościInfrastruktura #CPK2021. Spółka gotowa na kolejne wyzwania w 2022 r.

#CPK2021. Spółka gotowa na kolejne wyzwania w 2022 r.

Redakcja
Podpisanie umowy na STEŚ Warszawa-Łódź z udziałem premiera Mateusza Morawieckiego, wiceministra infrastruktury Marcina Horały, ministra infrastruktury Andrzeja Adamczyka i prezesa spółki CPK Mikołaja Wilda

To był efektywny rok dla Centralnego Portu Komunikacyjnego. Spółka CPK zrealizowała kluczowe procesy, kamienie milowe i zamierzenia, działając na każdym poziomie – lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Konsekwentnie prowadziła konsultacje i uzgodnienia z mieszkańcami, samorządowcami, a także m.in. z branżą lotniczą, kolejową, projektową, budowlaną i partnerami zagranicznymi. To wszystko, aby zbliżyć się do najważniejszej daty projektu CPK – wbicia pierwszej łopaty w 2023 roku. Oto przegląd najważniejszych – kolejowych – wydarzeń 2021 roku.

Studia wykonalności dla ok. 1000 km nowych linii kolejowych

Ostatnie miesiące były przełomowe dla programu kolejowego CPK. Zawarto w sumie osiem wielomilionowych kontraktów na studia techniczno-ekonomiczno-środowiskowe (tzw. STEŚ). Prace przygotowawcze trwają na kolejowych odcinkach o łącznej długości prawie tysiąca kilometrów.

Podpisane kontrakty na studia wykonalności dotyczą odcinków:

  • Warszawa – Łódź (ok. 140 km),
  • Łódź – Wrocław (ok. 200 km),
  • Żarów – Wałbrzych – granica państwa (ok. 60 km),
  • Katowice – Ostrawa (ok. 75 km),
  • Łętownia – Rzeszów (ok. 40 km),
  • Zamość – Bełżec (ok. 90 km),
  • Ostrołęka – Łomża – Giżycko (ok. 140 km),
  • Węzeł CPK (ok. 200 km).

W ramach tzw. STEŚ zostaną m.in. wskazane rekomendowane przebiegi nowych linii kolejowych. Wykonawcy dostarczą również prognozy ruchu, analizy np. techniczne, środowiskowe i wielokryterialne.

Na trasie Warszawa-Łódź pociągi będą jeździły w pierwszym etapie z prędkością do 250 km/h. Przyjęte przez spółkę CPK założenia projektowe umożliwią jej podniesienie w przyszłości nawet do 350 km/h – jeśli będzie takie zapotrzebowanie. Dzięki tej inwestycji pasażerowie dojadą do nowego lotniska: z Warszawy w ok. 15 min, z Łodzi w ok. pół godziny, a z Warszawy do Łodzi w ok. 45 minut, czyli prawie dwa razy szybciej niż obecnie.

Odcinek Warszawa-Łódź zostanie wydłużony do Wrocławia, a docelowo też do Poznania. Dzięki temu powstanie szybkie połączenie kolejowe, którego koncepcja od swojego kształtu jest nazywana „igrekiem”. Te dwie linie stanowią pierwszy i najważniejszy element systemu Kolei Dużych Prędkości w Polsce.

Większość odcinków „uruchomionych” w 2021 roku służy przede wszystkim uzupełnieniu krajowej sieci kolejowej, a dzięki temu włączeniu wielu miast i obszarów do sieci kolejowej. Dzięki odcinkowi Katowice – Ostrawa pociągi dojadą do 90-tysięcznego Jastrzębia-Zdroju, które jest dziś największym miastem w Polsce bez dostępu do kolei. Trasa kolejowa Zamość – Bełżec poprawi skomunikowanie obszarów na wschodzie Polski. Tomaszów Lubelski i Bełżec zostaną włączone do sieci kolejowej, a Zamość i Krasnystaw do sieci połączeń dalekobieżnych. Zaś dzięki realizacji odcinka Ostrołęka-Łomża-Giżycko do sieci pasażerskich połączeń dalekobieżnych włączona zostanie m.in. Łomża, Kolno i Orzysz. Pierwsze z tych miast – Łomża – czeka na pociągi pasażerskie od 1993 r.

W 2021 roku ruszyły prace przygotowawcze na ponad 1000 km linii kolejowych

Rekordowe postępowanie na projektowanie inwestycji kolejowych CPK

W październiku spółka Centralny Port Komunikacyjny ogłosiła największe w Europie postępowanie ramowe na dokumentację projektową dla programu kolejowego CPK. Szacowana wartość prac to ponad 7 mld zł netto. Już dziś wiadomo, że do projektowania linii kolejowych chętnych jest 31 firm z 8 krajów (w tym z Polski, Hiszpanii, Norwegii czy Korei Południowej).

Zastosowanie formuły umowy ramowej ma na celu wybór grupy wykonawców, którym spółka CPK przez osiem lat będzie mogła zlecać zadania projektowe w uproszczonym trybie postępowań wykonawczych.

Umowa ramowa daje możliwość sprawniejszego i szybszego wyboru wykonawców prac projektowych w następujących po nich uproszczonych zamówieniach wykonawczych. To także m.in. transparentny harmonogram zaplanowany na dwie kolejne perspektywy unijne (do 2034 r.) i pozbawione nadmiernych formalności postępowania wykonawcze.

W mojej ocenie CPK konsekwentnie realizuje przyjętą strategię i widać jak prace nad tą inwestycją przyspieszają. Pozyskanie partnerów merytorycznych i rozmowy w sprawie zaangażowania inwestorów pokazują, że projekt także w wymiarze międzynarodowym i to biznesowym traktowany jest poważnie. Ze względu na moje zainteresowania szczególnie przyglądam się kwestiom związanym z komponentem kolejowym. Inwestycja w infrastrukturę, rozwój sieci nowych, szybkich połączeń, a także zakup nowoczesnego taboru będzie oznaczał radykalną zmianę w sposobie podróżowania Polaków w przyszłości. Jestem o tym przekonany – twierdzi Poseł Piotr Król, Wiceprzewodniczący Komisji Infrastruktury.

Postępowanie ramowe dotyczy łącznie 29 projektów podzielonych na 82 odcinki, które składają się na prawie 1 800 km tzw. szprych, czyli nowych linii kolejowych, które mają zostać zrealizowane przez CPK do końca 2034 r. Wśród nich znajdą się odcinki KDP z prędkością projektową do 350 km/h.

W 2027 roku zostanie oddanych do użytku 531 km nowych linii kolejowych

Rozpoczęcie projektowania tunelu Kolei Dużych Prędkości w Łodzi

Z końcem listopada spółka CPK podpisała umowę na projekt 4-kilometrowego tunelu Kolei Dużych Prędkości – na zachód od stacji Łódź Fabryczna. To pierwsza spośród inwestycji CPK, która wkroczyła w fazę projektowania i posiada decyzję środowiskową. Podpisany kontrakt przewiduje wykonanie projektu budowlanego oraz niezbędnych opracowań i decyzji administracyjnych dla tunelu i linii kolejowej. Na ten cel spółka CPK otrzymała ok. 60 mln zł dofinansowania z unijnego instrumentu „Łącząc Europę” (CEF). Tunel ma być oddany do użytku w 2027 roku.

Podziemny przejazd kolejowy w Łodzi będzie elementem tzw. szprychy nr 9, czyli nowej trasy kolejowej z Warszawy przez CPK, Łódź i Sieradz, a dalej do Wrocławia i Poznania. Na terenie Łodzi szybkie pociągi będą zatrzymywać się na dworcu Łódź Fabryczna. Wyjście tunelu na powierzchnię przewidziane jest na południowy zachód od Łodzi Kaliskiej, w okolicach osiedla Retkinia i istniejącej linii kolejowej nr 14.

Rekordowe dofinansowanie z UE dla CPK

Komisja Europejska przyznała Centralnemu Portowi Komunikacyjnemu ponad 108 mln zł dofinansowania z instrumentu CEF Reflow. Spółka otrzymała w tym konkursie największe środki w całej Unii i ponad połowę dotacji dla projektów z Polski. Komisja oceniła aplikacje CPK najwyżej spośród wszystkich zgłoszonych polskich projektów, rekomendując pełną kwotę wsparcia wnioskowaną przez spółkę. Pozyskane pieniądze zostaną przeznaczone na projekt budowlany tunelu dla Kolei Dużych Prędkości w Łodzi oraz na prace przygotowawcze do budowy linii między Warszawą, Sieradzem i Poznaniem.

W związku z ogłoszeniem naboru do tzw. CEF 2 (z nowej perspektywy UE na lata 2021-2027), spółka CPK opracowuje do złożenia wnioski o dofinansowanie dla projektów o łącznej wartości ok. 4,4 mld zł. Biorąc pod uwagę wartość dofinansowania, wysokość dotacji może wynieść ok. 3 mld zł.

Kolej Dużych Prędkości: standardy KDP, system zasilania i współpraca międzynarodowa

We wrześniu spółka CPK przedstawiła standardy Kolei Dużych Prędkości. Są one niezbędne do projektowania i budowy tzw. szprych w ramach systemu kolejowego CPK – stanowią zbiór specjalistycznych danych niezbędnych dla producentów materiałów i urządzeń wykorzystywanych na kolei, dla producentów taboru kolejowego i dla przewoźników kolejowych.

Cieszy mnie również podejście osób odpowiedzialnych za realizację CPK do kwestii nowych pociągów mających obsługiwać połączenia z portem lotniczym. Realizacja tego projektu może być dla polskich producentów szansą na skok rozwojowy podobny do tego, jaki francuskim firmom dała budowa TGV. Cieszę się, bo coraz częściej mówi się, że to zamówienie może być realizowane w ramach partnerstwa technologicznego, które umożliwiłoby krajowym firmom opracowanie i wyprodukowanie szybkich pociągów dla CPK. W tym kontekście warto również docenić potencjał rozpoczętej właśnie współpracy PESA i Newag – te dwie największe polskie firmy po latach rywalizacji teraz razem przygotowują wspólną ofertę na piętrowe składy dla PKP Intercity. Mam nadzieję, ze ta współpraca będzie się rozwijać i firmy będą mogły razem zaproponować także nowe pojazdy dla CPK – dodał Poseł Piotr Król.

Opublikowane standardy pozwolą zapewnić zachowanie jednolitych parametrów technicznych dla linii projektowanych w różnym czasie przez różne podmioty: spółkę CPK, wykonawców dokumentacji projektowej, firmy budowlane i inne instytucje z branży transportowej, w tym spółki Grupy PKP.

Spółka CPK pracuje nad nowym układem zasilania dla nowych linii kolejowych, którego podstawą będzie system zasilania prądu zmiennego 25 kV AC. W przypadku szybkich kolei jest on pożądany, bardziej uzasadniony ekonomicznie, a także mniej zawodny i energooszczędny.

Pojawienie się w Polsce systemu 25 kV AC jest przesądzone na długich odcinkach najszybszych linii, które będą „kręgosłupem” systemu KDP, np. tzw. „igreka” (Warszawa-CPK-Łódź-Poznań/Wrocław) i CMK Północ (CPK-Płock-Grudziądz-Trójmiasto), gdzie system 3 kV DC byłby niewystarczający. Nie ma sztywnej granicy, przy jakiej długości linii kolejowej należy stosować system 25 kV AC, natomiast w przypadku CPK są to generalnie linie o długości ponad 100 km.

Czasy przejazdu koleją – obecnie i po realizacji Programu CPK

Spółka CPK projektując Kolej Dużych Prędkości w Polsce ściśle współpracuje z partnerami zagranicznymi. Tak było również w 2021 roku.

Dzięki dofinansowaniu ze środków Komisji Europejskiej kontynuowano współpracę z francuskimi kolejami SNCF. Eksperci z CPK wzięli udział m.in. w wizycie studyjnej na terenie Francji, podczas której odwiedzili Centrum Nadzoru Ruchu i spotkali się z ekspertami L’infrapôle LGV Sud Est Européen – jednostki zarządzającej utrzymaniem infrastruktury regionu południowowschodniej Francji.

Natomiast w maju przedstawiciele rządów Polski i Hiszpanii zawarli Porozumienie o Współpracy przy projekcie CPK. Dokument przewiduje współdziałanie obu krajów, które będzie dotyczyło przede wszystkim rozwoju Kolei Dużych Prędkości w Polsce. Hiszpania to jeden ze światowych liderów w obszarze rozwoju i zarządzania systemem szybkich kolei, a dzięki podjętej współpracy – źródło doświadczeń i know-how w tym zakresie, które jest wsparciem przy pracach nad KDP w Polsce.

Skomentuj ten artykuł

Podobne artykuły

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Akceptuję Polityka prywatności